Gatenpatroon profielrail calculator
Exacte gatenpatroon in mm iclusief E-maat
Algemene omschrijving
Wil je weten waar de potgaten in je profielrail komen te zitten? Met deze calculator bereken je direct het complete gatenpatroon: de eindafstand (E-maat) aan beide zijden, het aantal potgaten en de exacte posities vanaf het rail-einde. Gebaseerd op algemene waarden voor zowel miniatuurrails als standaard profielrailgeleidingen in bouwgrootte 15 tot en met 65.
Wat bepaalt het gatenpatroon van een profielrail?
Het gatenpatroon wordt bepaald door drie waarden:
- De steek (P, hart-op-hart afstand tussen twee potgaten)
- De eindafstand E1 aan de linkerzijde
- De eindafstand E2 aan de rechterzijde.
Samen volgen ze de formule L = (n − 1) × P + E1 + E2, waarbij L de totale raillengte is en n het aantal potgaten. Bij een symmetrische rail geldt E1 = E2. Dit is bij ons niet standaard maar optioneel wel mogelijk.
Let op! dit zijn de algemene waarden van de meeste merken. U zult altijd de steek (Pitch) in de originele documentatie van uw merk moeten controleren
Waarom is een correct gatenpatroon belangrijk?
De grenswaarden E_min en E_max zijn strikt gedefinieerd. Een te kleine eindafstand betekent dat het potgat te dicht op het rail-einde zit. Tijdens het op maat zagen of bij montage kan de boutkop dan uitbreken, waardoor de bevestiging onbetrouwbaar wordt. Een te grote eindafstand zorgt voor een niet gefixeerde rail einde. Onder belasting kan de rail dan gaan bewegen met als gevolg trillingen, geluid en versnelde slijtage van de loopwagens.
Algemene fabriekswaarden voor het gatenpatroon.
Miniatuur profielrailgeleidingen
| Steek P | E_min | E_max |
|---|---|---|
| 10 mm | 3 mm | 7 mm |
| 15 mm | 4 mm | 11 mm |
| 20 mm | 5 mm | 15 mm |
| 25 mm | 6 mm | 19 mm |
| 30 mm (breed type) | 6 mm | 24 mm |
| 40 mm (breed type) | 8 mm | 32 mm |
Standaard profielrailgeleidingen
| Steek P | Bouwgrootte | E_min | E_max |
|---|---|---|---|
| 60 mm | 15 | 6 mm | 54 mm |
| 60 mm | 20 | 7 mm | 53 mm |
| 60 mm | 25 | 8 mm | 52 mm |
| 80 mm | 30 / 35 | 9 mm | 71 mm |
| 105 mm | 45 | 12 mm | 93 mm |
| 120 mm | 55 | 14 mm | 106 mm |
| 150 mm | 65 | 15 mm | 135 mm |
Voor industriële rails geldt als vuistregel: E-max = steek minus E-min.
Wanneer kies je voor een afwijkend gatenpatroon?
In de meeste machinebouw toepassingen volstaat een symmetrisch gatenpatroon met E1 = E2 (optioneel). De rail zit dan netjes in het midden van de montagevlakken, wat zorgt voor een gelijke krachtverdeling. Een klant-specifieke E1 wordt interessant als:
- de rail tegen een referentievlak of aanslag moet aansluiten
- bestaande potgaten in een machineframe leidend zijn voor de positie
- de rail in lijn moet liggen met andere componenten zoals tandheugels of kettinggeleidingen
- twee rails parallel moeten lopen waarbij de potgaten precies tegenover elkaar moeten zitten
In die gevallen leg je E1 vast en berekent de tool E2 als gevolg, met een directe controle of die waarde nog binnen de toegestane marge valt.
Hoe werkt de berekening?
De calculator gebruikt de basisformule L = (n − 1) × P + E1 + E2. Bij symmetrische montage kiest de tool automatisch het aantal potgaten waarbij E zo groot mogelijk is binnen het toegestane bereik [E-min, E-max]. Dit geeft de gunstigste montagecondities omdat de rail aan de uiteinden maximaal ondersteund wordt zonder de fabrieksgrenzen te overschrijden.
Bij klant-specifieke invoer wordt E2 berekend als “rest”. Als die buiten de toegestane marge valt krijg je direct een waarschuwing, met een indicatie of de raillengte of E1 aangepast moet worden.
Voor welke merken werkt deze calculator?
De grenswaarden zijn gebaseerd op Algemene specificaties. In de praktijk zijn de standaardsteekmaten (60, 80, 105, 120, 150 mm) industrie-breed gangbaar en hanteren ook merken als THK, HIWIN, INA/Schaeffler, NSK, IKO, Bosch Rexroth en Ewellix vergelijkbare waarden. Voor afwijkende fabrikant specificaties biedt de calculator een handmatige invoer voor pitch, E_min en E_max.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Wat is het gatenpatroon van een profielrail?
Het gatenpatroon is de verdeling van de potgaten over de lengte van de rail. Het bestaat uit een vaste hart-op-hart afstand (de steek P) tussen de potgaten, plus een eindafstand aan beide zijden (E1 en E2) van het einde van de rail tot het hart van het eerste en laatste potgat.
Wat betekent E1 en E2?
E1 is de afstand van het linker rail-einde tot het hart van het eerste potgat. E2 is dezelfde afstand aan de rechterzijde. Bij symmetrische montage zijn E1 en E2 gelijk.
Wat gebeurt er als de eindafstand te klein is?
Bij een E kleiner dan E_min zit het potgat te dicht op het rail-einde. Tijdens het zagen kan het materiaal rond het boutgat uitbreken en bij montage kan de boutkop onvoldoende ondersteund worden. Het resultaat is een onbetrouwbare bevestiging.
Wat gebeurt er als de eindafstand te groot is?
Een E groter dan E_max betekent dat het rail-einde te ver uitsteekt voorbij het laatste boutgat. Onder belasting kan dit deel meebewegen, wat leidt tot trillingen, geluid en slijtage aan de loopwagens.
Wat is het standaard gatenpatroon bij steek 60 mm?
De meeste merken levert standaard rails met E = 20 mm aan beide zijden voor bouwgrootte 15, 20 en 25. Bij onze eigen merken Lineairtechniek (machinebouw) en Budgetline zijn deze willekeurig. Optioneel is dit wel te bestellen bij ons. Bij maatwerkbestelling kan een afwijkend gatenpatroon opgegeven worden binnen het toegestane bereik.
Welke steek heeft mijn profielrail?
De steek (P) is afhankelijk van de bouwgrootte. Voor bouwgrootte 15, 20 en 25 is dit 60 mm. Voor bouwgrootte 30 en 35 is dit 80 mm. Grotere bouwgroottes hebben proportioneel grotere steekmaten. Zie de tabel hierboven voor het volledige overzicht.
Geldt deze berekening ook voor T-rails (montage van onderaf)?
Ja. Het gatenpatroon is identiek voor profielrails die van bovenaf worden vastgezet en T-rails die van onderaf worden gemonteerd. Het verschil zit in het type tapgat versus doorvoergat, niet in de positie van de gaten.
Kan ik deze calculator gebruiken voor maatwerkrails?
Ja. Vul je gewenste raillengte in, kies de juiste steek en bouwgrootte, en de tool berekent het complete gatenpatroon. Voor een maatwerkbestelling kun je het resultaat printen of opslaan als PDF.
